Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Rynek pracy

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Dorota Kazimierczak | 2015-02-20 19:11:13
szwecja, praca, świadczenia socjalne, zawody

W Szwecji brakuje m.in. pracowników służby zdrowia, opiekunów osób starszych, a także osób, które pracują w branży budowlanej czy przy usługach remontowych.

 

W tym kraju zatrudnienie mogą znaleźć również osoby, które chcą pracować  na farmach czy przy sprzątaniu.

Szwedzki rynek pracy regulowany jest przez szereg ustaw, między innymi:

  • o ochronie zatrudnienia
  • o statusie reprezentacji związkowych
  • o środowisku pracy
  • o współdecydowaniu.

 

Czas pracy, urlopy, płaca minimalna

 

Zasadniczo czas pracy wynosi 40 godz. tygodniowo. Każdemu pracownikowi ustawowo przysługuje pięć tygodni płatnego urlopu.

W Szwecji nie ma kategorii płacy minimalnej; wysokość stawek określana jest w układach zbiorowych i zróżnicowana w poszczególnych branżach. Dopuszczalne jest zatrudnianie sezonowe, na czas określony lub na umowę o dzieło. Za czas choroby wypłaca się średnio 80 proc. zarobków − przez pierwsze dwa tygodnie płaci firma, a następnie ubezpieczyciel.

 

Związki zawodowe

 

Szczegółowe warunki pracy i płacy ustalane są między branżowymi związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców.

Struktury tych organizacji są co najmniej dwuszczeblowe. Główną organizacją pracodawców w sektorze prywatnym jest Konfederacja Szwedzkich Przedsiębiorstw (Svenskt Näringsliv), skupiająca 50 branżowych stowarzyszeń pracodawców, które zrzeszają z kolei ponad 54 tys. przedsiębiorstw zatrudniających łącznie ponad 1,6 mln osób (tj. ok. 70 proc. wszystkich zatrudnionych w sektorze prywatnym).

Największa centrala związkowa - Krajowa Federacja Związków Zawodowych (Landsorganisationen − LO) - skupia 15 krajowych związków pracowników fizycznych, do których należy ok. 2 mln robotników.

Do związku pracowników miejskich należy 600 tys. osób, a do robotników przemysłu metalowego - 410 tys.

Układy zbiorowe są negocjowane i zawierane bezpośrednio pomiędzy poszczególnymi związkami branżowymi a stowarzyszeniami przedsiębiorców reprezentujących określone sektory gospodarki – np. układ zbiorowy pomiędzy stowarzyszeniem restauratorów i centrów rozrywki i związkiem reprezentującym tę grupę pracowników.

Przedsiębiorstwo, które nie jest członkiem stowarzyszenia, może samo przystąpić do układu obowiązującego w danej branży.

 

Podstawowe założenia dotyczące układów zbiorowych to:

  • strony umowy są zobowiązane do przestrzegania zasad uzgodnionych przez reprezentujące je organizacje, które zawarły układ
  • nie wolno podejmować żadnych akcji (strajk, lockout) w okresie obowiązywania umowy. Wszystkie spory powinny być rozstrzygane w  drodze negocjacji.

 

Układy zbiorowe obejmują m.in. takie kwestie jak:

  • zasady zatrudniania
  • płace, w tym stawki dla różnych grup pracowników
  • urlopy, zwolnienia chorobowe i inne
  • płace za nadgodziny
  • zasady rozstrzygania sporów
  • zasady zwalniania pracowników
  • szkolenia
  • ogólne warunki pracy w przedsiębiorstwie.
     

W Szwecji funkcjonuje około 450 układów zbiorowych, które zawierane są na kilka lat, po czym następuje ich renegocjacja.

Niektóre teksty układów zbiorowych dostępne są w języku angielskim. Przykładowe umowy można zamówić korzystając ze strony internetowej http://www.teknikforetagen.se.

Postanowienia układów są ważne z punktu widzenia zarówno obywateli polskich podejmujących pracę w firmach szwedzkich (na terenie Szwecji), jak i polskich przedsiębiorstw realizujących kontrakty usługowe w Szwecji w ramach umowy o dzieło. Dla polskich pracowników firm szwedzkich ważne jest to, że o ile pracodawcę szwedzkiego obowiązuje taki układ zbiorowy (jeden lub więcej), to dotyczy on również polskiego pracownika, nawet jeśli nie jest on członkiem związku zawodowego, będącego stroną układu.

Bardziej skomplikowana sytuacja występuje w przypadku firmy polskiej realizującej kontrakt usługowy w Szwecji. Firma polska może realizować kontrakt usługowy w Szwecji w ramach umowy o dzieło z podmiotem szwedzkim. W takiej sytuacji pracownicy polscy będą opodatkowani tylko w Polsce do sześciu miesięcy w roku kalendarzowym, o ile pozostałe sześć miesięcy będą przebywali poza Szwecją (przy zachowaniu warunków wynikających z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania − np. brak własnego zakładu w Szwecji).

Świadczenie usług dla podmiotów nie będących płatnikami VAT wymaga zarejestrowania firmy polskiej jako dobrowolnego płatnika VAT w Szwecji. Jednak przy podejmowaniu tego rodzaju działalności należy brać pod uwagę układy zbiorowe – kollektivavtal, obowiązujące w relacjach pomiędzy szwedzkimi przedsiębiorstwami a reprezentującymi określone branże organizacjami związkowymi.

Wszystkie układy zawierają klauzule stwierdzające, iż przedsiębiorstwo będące stroną takiego układu może współpracować (angażować jako kontrahenta dla wykonania określonych robót lub podwykonawcę) tylko z takimi podmiotami, których pracownicy są członkami szwedzkiego związku zawodowego. W praktyce oznacza to, że większość polskich przedsiębiorstw podejmujących działalność w Szwecji w ramach kontraktów na realizację usług spotyka się z żądaniami ze strony szwedzkich związków zawodowych, by zawarły z nimi umowy, wprowadzające do ich działalności na terenie Szwecji warunki wynikające z obowiązujących układów zbiorowych. Dotyczy to przede wszystkim ponoszenia określonych opłat na rzecz związku i stosowania obowiązujących stawek płacowych.

Odmowa podpisania kontraktu przez polskiego pracodawcę może skutkować podjęciem istotnych nacisków (np. blokad) na szwedzkiego kontrahenta ze strony związków zawodowych. Szczególną aktywność w tym zakresie przejawia związek zawodowy pracowników branży budowlanej – Byggnads.

Polska firma negocjująca z potencjalnym szwedzkim kontrahentem kontrakt usługowy powinna uzyskać od niego informacje, przed przedstawieniem własnej oferty cenowej, czy z punktu widzenia tego podmiotu szwedzkiego konieczne będzie zawieranie umowy przez polską firmę ze związkiem zawodowym i jaki poziom płac polskich pracowników może być narzucony przez taką umowę. Może to mieć bowiem wpływ na poziom kosztów realizacji całego przedsięwzięcia.

 

Poszukiwanie pracy

 

Osoby zainteresowane pracą w krajach Unii Europejskiej, w tym Szwecji, powinny zapoznać się ze stroną internetową Europejskich Służb Zatrudnienia EURES (European Employment Services) – www.europa.eu

Sieć EURES została powołana przez Komisję Europejską, aby ułatwiać swobodny przepływ pracowników na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego przez doradztwo, międzynarodowe pośrednictwo pracy i informowanie na temat warunków życia i pracy w krajach członkowskich oraz sytuacji na rynkach pracy tych krajów. Powstała baza ofert pracodawców zainteresowanych rekrutacją pracowników z zagranicy oraz baza CV poszukujących pracy zainteresowanych pracą za granicą.

W Polsce doradcy EURES działają przy wojewódzkich urzędach pracy. Zbierają oni oferty pracy od pracodawców z regionu i pomagają poszukującym pracy za granicą w umieszczeniu ich CV we wspólnej europejskiej bazie. Informacje na temat działalności EURES w Polsce są dostępne na stronie internetowej www.eures.praca.gov.pl

Pracy w Szwecji można szukać również przez agencje pośrednictwa pracy.